Odznaki  Olimpijskie

Odznaki olimpijskie to jeden z najbardziej popularnych tematów wśród kolekcjonerów odznak sportowych. Odznaki tego typu szczególnie dużą popularnością cieszą się  w USA i Australii, co jak łatwo się domyślić, wynika z faktu, że w tych krajach odbywały się ostatnio Olimpiady.  W Polsce (podobnie jak w większości krajów Europejskich) kolekcjonerzy odznak olimpijskich stanowią stosunkowo niewielką grupę (chociaż z roku na rok jest ich coraz więcej). Sam temat wydaje się bardzo ciekawy i myślę, że warto poświęcić mu nieco uwagi. Poniżej zamieszczamy podstawowe informacje na ten temat.

Zacznijmy od określenia czym odznaki olimpijskie wyróżniają się spośród innych odznak oraz jak można je klasyfikować. Ogólnie można powiedzieć, że odznaki olimpijskie to odznaki wydane w związku z Igrzyskami Olimpijskimi. Często zawierają motyw kół olimpijskich lub logo konkretnej Olimpiady. Odznaki olimpijskie można podzielić na następujące kategorie:

Olympic pins - to odznaki kolekcjonerskie wydawane przez firmy, które posiadają stosowną licencję.

NOC (ang. National Olympic Committees) - wydane przez  Narodowe Komitety Olimpijskie różnych krajów. Wśród odznak tych można wyróżnić następujące podgrupy:

* zwykłe (ang. undated, generic) - przedstawiające herb danego komitetu
* datowane (ang.dated) - wydane przez komitet na olimpiadę, oprócz herbu komitetu często zawierają rok i nazwę miasta w którym odbyła się Olimpiada, a także motywy związane z konkretną olimpiadą
* maskotki (ang. mascot) - przestawiające maskotki olimpijskie danego kraju

Bid - to odznaki wydawane przez komitety organizacyjne starające się o przyznanie prawa organizacji igrzysk olimpijskich (np.do grupy tej można zaliczyć odznakę Zakopane 2006)

Countdown - trudno znaleźć odpowiednie określenie w języku polskim, ale są to odznaki informujące ile czasu zostało do rozpoczęcia Olimpiady (od dnia wydania), przy czym czas może być wyrażony w różnych jednostkach (lata, miesiące, tygodnie, dni, a nawet noce(!)). I tak na przykład można spotkać odznaki "500 day to go", "1 year to go" lub też "99 sleeps to go".  

Sponsors - odznaki wydawane przez firmy mające status oficjalnego sponsora igrzysk olimpijskich. Tradycyjni sponsorzy igrzysk to m. in. Coca-Cola, McDonald's, Kodak, ...

Media - wydawane przez stacje telewizyjne i radiowe, redakcje gazet oraz serwisów internetowych, które relacjonują Igrzyska Olimpijskie na swoich łamach

Mascot - maskotki olimpijskie

Zakopane 2006 "bid"

Z pewnością można wyróżnić jeszcze inne kategorie, lub nawet stworzyć zupełnie inną klasyfikację, jednak nie jest to celem tego artykułu.

    Jak już wspomniałem, kolekcjonerskie odznaki olimpijskie są wydawane przez uprawnione firmy, które bądź to sponsorują komitet organizacji igrzysk, bądź też wykupiły odpowiednią licencję. Jedną z najbardziej znanych firm wydających odznaki kolekcjonerskie jest amerykańskie Aminco. Odznaki tej firmy wyróżniają się bardzo starannym wykonaniem oraz ciekawymi wzorami. Aminco wydaje bardzo dużo (wielu kolekcjonerów twierdzi, że zbyt dużo) wzorów odznak, i to zarówno w wielotysięcznych nakładach jak też serie limitowane (limited edition). Jako ciekawostkę powiem, że polityka wydawnicza Aminco jest częstym tematem poruszanym na listach dyskusyjnych;  gdyż firmie zdarzały się ostatnio zabawne "wpadki", takie jak na przykład wydanie odznaki siatkarskiej, czy golfowej na Olimpiadę Zimową w Salt Lake City :-). Pośród odznak wydanych przez Aminco można znaleźć wiele "perełek". Nie dziwmy się więc, gdy kolekcjoner z USA zaproponuje nam odznakę typu "food pin" przedstawiającą na przykład kawałek tortu lub nadgryzioną pizzę z emblematem Olimpiady w Salt Lake City.

    To co odróżnia odznaki olimpijskie (zwłaszcza kolekcjonerskie) od innych typów odznak sportowych, to duża różnorodność form. O ile w przypadku odznak klubów sportowych wydają się one zachowywać swój pierwotny charakter i wykazują "cechy użytkowe", tzn. nadają się do noszenia w klapie marynarki, to odznaki olimpijskie są przeznaczone głównie na rynek kolekcjonerski i jako takie nie mają żadnych ograniczeń. Tak więc można spotkać odznaki o dużych rozmiarach ponad 20cm (ang. jumbo-size, oversize), odznaki puzzle - składające się z części z których każda przedstawia fragment jakiegoś większego rysunku, odznaki wykonane z drewna lub odznaki dwustronne. Zupełną ciekawostkę stanowią odznaki mechaniczne, które zawierają ruchome elementy i odznaki elektroniczne - zawierające migające diody.

    Ceny odznak olimpijskich są znacznie wyższe niż innych odznak sportowych. W sklepach i na aukcjach internetowych często można spotkać oferty sprzedaży opiewające na kwotę kilkudziesięciu dolarów (!). Ceny wykazują też ciekawą prawidłowość - rosną w miarę w miarę zbliżania się Igrzysk, podczas których osiągają maksimum, a następnie powoli spadają. W kilka miesiący po Olimpiadzie można kupić wiele ciekawych odznak w cenie 2-3 dolary za sztukę. Co ciekawe, wielu kolekcjonerów uważa, że odznaki olimpijskie są więcej warte od innych odznak sportowych i niechętnie godzi się na wymianę odznaki olimpijskiej za np. odznakę klubu lub federacji sportowej, co znacznie utrudnia wymianę.

    W Polsce niewielu kolekcjonerów sportowych zbiera odznaki olimpijskie, czemu trudno się dziwić patrząc na ceny tych odznak oraz trudności w ich zdobyciu. Umiarkowaną popularnością cieszą się odznaki komitetów olimpijskich. Osobom, które dopiero zaczynają (lub chcą zacząć) swoja przygodę z odznakami olimpijskimi polecałbym na początek właśnie odznaki komitetów. Po pierwsze dlatego, że moim zdaniem, jest to najciekawszy temat, a po drugie odznaki te są stosunkowo łatwe do zdobycia (komitety niektórych krajów wysyłają swoje odznaki za darmo lub za drobną opłatą).

    W internecie można znaleźć bardzo wiele stron poświęconych odznakom Olimpijskim - począwszy od katalogów i poradników po sklepy internetowe (większość stron jest w języku angielskim).  Z całą pewnością jest ich o wiele więcej niż stron na temat odznak piłkarskich. Spory spis stron kolekcjonerskich znajduje się na stronie myPins.com. Warto też odwiedzić oficjalną stronę Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.

/MMM/